Lần đầu được rủ đánh Phỏm, câu đầu tiên tôi hỏi là “chia mỗi người mấy cây?” và cả bàn cười vì tôi đếm 10 lá cho tất cả. Chuyện nhỏ vậy thôi mà làm ván đầu rối tung. Nếu bạn cũng đang tìm hiểu Phỏm trên các cổng game bài đổi thưởng uy tín, bài này trả lời gọn gàng câu hỏi Phỏm bao nhiêu cây, vì sao người đi đầu cầm nhiều hơn một lá, nọc còn bao nhiêu và số lá thay đổi ra sao qua bốn vòng.
Nội dung bài viết
Bộ Bài 52 Lá: Nguyên Liệu Của Mọi Ván
Muốn biết chia bao nhiêu cây, trước hết phải biết mình đang cầm bộ bài nào. Phỏm dùng bộ bài Tây quen thuộc, nhưng có vài điểm cần nói rõ.
Bốn chất, mười ba số
Bộ bài gồm 52 lá, chia đều bốn chất: bích ♠, chuồn ♣, rô ♦ và cơ ♥. Mỗi chất có mười ba lá từ A tới K. Hai lá phăng teo nếu có trong hộp bài sẽ được bỏ ra trước khi chơi, vì Phỏm không dùng tới.
Giá trị từng lá
Trong Phỏm, A tính là 1, các lá từ 2 tới 10 tính đúng theo số, J là 11, Q là 12 và K là 13. Giá trị này dùng để tính điểm lá lẻ cuối ván, nên cầm K♦ lẻ tức là gánh 13 điểm. Tôi từng nghĩ lá lớn là “mạnh”, nhưng ở đây lá lớn chỉ có nghĩa là nặng. Muốn hiểu kỹ cách cộng, bạn xem bài tính điểm Phỏm.
Vì sao A đứng đầu dãy
Vì A tính là 1, nó chỉ nối được ở đầu dãy như A♠ 2♠ 3♠. Dãy Q♠ K♠ A♠ không được công nhận là phỏm dọc. Đây là điểm khác với vài trò bài khác mà người mới hay nhầm.
Nhìn chất và số để nhận ra phỏm
Với 52 lá, bạn chỉ cần hai câu hỏi cho mỗi nhóm lá. Cùng số khác chất, như 8♠ 8♥ 8♣, là phỏm ngang, tối đa bốn lá vì mỗi số chỉ có bốn chất. Liên tiếp cùng chất, như 9♦ 10♦ J♦, là phỏm dọc và có thể dài hơn ba lá. Ba lá liên tiếp mà lệch chất thì không phải phỏm, đây là cái bẫy tôi và rất nhiều người mới từng dính.
Phỏm Bao Nhiêu Cây Mỗi Người?
Câu trả lời ngắn: mỗi người 9 lá, riêng người đi đầu 10 lá. Nhưng hiểu vì sao lại như vậy sẽ giúp bạn chơi chắc tay hơn.
Con số 9 lá
Chín lá là số vừa đủ để ghép tối đa ba phỏm ba lá. Nếu cả chín lá đều nằm trong phỏm, bạn ù. Con số này tạo ra thế cân bằng: đủ để hy vọng, nhưng không dễ tới mức ai cũng ù.
Vì sao người đi đầu cầm 10 lá
Người đi đầu không có lá nào để ăn ở lượt đầu tiên, nên họ nhận thêm một lá và mở màn bằng việc đánh ra một lá. Sau khi đánh, tay họ về lại 9 lá như mọi người. Lá đánh ra ấy chính là lá đầu tiên người ngồi sau có thể ăn. Hồi đầu tôi cứ tưởng 10 lá là lợi thế, thực ra nó chỉ là cách để ván bài bắt đầu chuyển động.
Ai là người đi đầu
Ở ván đầu tiên, người đi đầu thường được chọn ngẫu nhiên. Từ ván sau, nhiều bàn cho người thắng ván trước đi đầu. Trên các sảnh trực tuyến, hệ thống tự xác định, còn bàn giấy thì nên thống nhất trước khi chia.
Số người trên bàn có làm đổi số lá không?
Không. Dù bàn hai, ba hay bốn người, mỗi người vẫn nhận 9 lá và người đi đầu 10 lá. Thứ thay đổi chỉ là độ dày của nọc. Bàn hai người vì thế có nọc rất dày, còn bàn bốn người nọc mỏng hơn nhiều. Một số nhóm chơi có luật nhà riêng, bạn có thể đọc thêm ở bài các biến thể Phỏm.
Cách Chia Bài Chuẩn Từng Bước
Chơi trên mạng thì hệ thống lo hết, nhưng khi ngồi bàn giấy, tôi vẫn làm theo đúng mấy bước dưới đây để khỏi tranh cãi.
Bước 1: Kiểm tra và xáo bài
Đếm nhanh xem đủ 52 lá chưa, bỏ phăng teo ra, rồi xáo kỹ. Tôi thường cho người ngồi cạnh cắt bài một lần để mọi người yên tâm.
Bước 2: Chia lần lượt từng lá
Chia từng lá một theo vòng, không chia một lúc nhiều lá cho một người. Chia đủ 9 vòng cho tất cả, sau đó chia thêm một lá cho người đi đầu. Cách này giúp bài phân bố ngẫu nhiên hơn.
Bước 3: Đặt nọc giữa bàn
Phần bài còn lại úp gọn ở giữa bàn làm nọc. Không ai được lật xem. Mỗi lượt, người không ăn được lá sẽ bốc một lá trên cùng của nọc.
Những lỗi chia bài hay gặp ở bàn giấy
Lỗi phổ biến nhất là quên chia lá thứ mười cho người đi đầu, hoặc lỡ tay chia cho người khác. Lỗi thứ hai là để lộ lá khi chia, nhất là lá dưới cùng của nọc. Nhóm tôi hay chơi thống nhất rằng lộ lá lúc chia thì xáo lại, đỡ phải tranh luận ai lợi ai thiệt.
Bước 4: Người đi đầu đánh lá mở màn
Người cầm 10 lá xếp bài rồi đánh ra một lá. Ván chính thức bắt đầu. Nếu chưa quen cách sắp lá cho dễ nhìn, bài cách xếp bài Phỏm có mấy mẹo rất thực tế.
Nọc Bài Còn Bao Nhiêu Lá?
Đây là con số ít người để ý nhưng lại ảnh hưởng tới cách chơi, nhất là khi so bàn đông và bàn vắng.
Cách tính nhanh
Lấy 52 trừ đi số lá đã chia. Bàn bốn người chia 9 × 4 + 1 = 37 lá, nọc còn 15 lá. Bàn ba người chia 28 lá, nọc còn 24 lá. Bàn hai người chia 19 lá, nọc còn 33 lá.
Nọc dày hay mỏng thì sao
Ở bàn bốn người, bốn vòng bốc có thể dùng gần hết nọc, và rất nhiều lá lộ ra bàn nên đọc bài dễ. Ở bàn hai người, nọc còn rất dày, phần lớn bộ bài không bao giờ lộ, nên suy đoán bài đối thủ khó hơn. Tôi chơi bàn hai người thì bớt tin vào suy luận từ lá bỏ.
Nhờ biết số lá nọc, tôi cũng ước lượng được ở vòng cuối còn bao nhiêu lá chưa ai thấy. Càng ít lá chưa lộ, suy luận về bài trên tay đối thủ càng đáng tin, và việc chọn lá chốt an toàn cũng bớt may rủi hơn.
Ví dụ ván bốn người
Có ván tôi chờ 6♣ để nối 4♣ 5♣. Đếm lại, tôi thấy 6♣ chưa xuất hiện, mà nọc chỉ còn vài lá cuối, còn ba người kia chưa ai tỏ ra cần chuồn. Tôi đoán nhiều khả năng lá đó đang nằm trên tay ai đó chứ không còn trong nọc, nên chuyển sang giữ cặp 7♥ 7♦ chờ lá 7 khác. Vòng cuối tôi bốc được 7♠ và thoát móm.
Đếm nọc để quyết định giữ cạ nào
Khi còn hai cạ mà chỉ giữ được một, tôi đếm xem mỗi cạ còn bao nhiêu lá chờ chưa lộ. Cạ đôi chờ được hai lá cùng số còn lại, cạ dọc giữa dãy chờ được hai đầu. Cạ nào nhiều lá chờ còn sống hơn thì giữ, cạ kia phá trước.
Số Lá Trên Tay Thay Đổi Qua Bốn Vòng
Hiểu nhịp lên xuống số lá giúp bạn không bị bất ngờ khi hạ bài.
Mỗi lượt: thêm một, bớt một
Mỗi lượt, bạn ăn hoặc bốc một lá, tay lên 10 lá, rồi đánh ra một lá để về 9 lá. Cứ thế qua bốn vòng. Lá bị ăn thì được đặt riêng trước mặt để mọi người thấy, đó là phần phỏm đã lộ. Luật chi tiết nằm ở bài luật ăn bài, gửi bài.
Lá chốt ở vòng thứ tư
Lá đánh ra ở vòng thứ tư gọi là lá chốt. Để người sau ăn mất lá chốt thường bị phạt nặng, nên đây là lượt tôi cân nhắc lâu nhất.
Theo dõi một tay bài qua bốn vòng
Giả sử tôi không đi đầu và cầm 2♥ 3♥ 5♣ 5♠ 8♦ 9♠ J♥ Q♣ K♠:
- Vòng 1: người trước đánh 4♥, tôi ăn thành 2♥ 3♥ 4♥, tay lên 10 lá, bỏ K♠ về 9 lá.
- Vòng 2: không ăn được, bốc 5♦ thành phỏm ngang 5♣ 5♠ 5♦, bỏ Q♣.
- Vòng 3: bốc 10♠, giữ lại cạnh 9♠, bỏ J♥.
- Vòng 4: bốc 7♣, bỏ 10♠ làm lá chốt vì chưa ai lộ cần bích.
Hạ bài, tôi có hai phỏm và còn lẻ 8♦, 9♠, 7♣ là 24 điểm. Số lá trên tay luôn quay về 9 sau mỗi lượt đánh.
Hạ bài và gửi bài cuối ván
Hết bốn vòng, mọi người hạ phỏm, gửi lá lẻ vào phỏm người khác nếu ghép được, rồi cộng điểm những lá còn lại. Ai ít điểm nhất về nhất, người không có phỏm nào là móm và xếp bét. Nếu cả chín lá đều nằm trong phỏm trước đó thì đã ù; còn ù khan là trường hợp đặc biệt ngay khi chia, bài không có nổi một cạ.
Hỏi Nhanh Đáp Gọn
Mấy câu tôi thường gặp khi hướng dẫn người mới ngồi bàn Phỏm.
Tá Lả có chia khác Phỏm không?
Không, Tá Lả là tên gọi Phỏm ở miền Nam, cách chia vẫn là 9 lá mỗi người và 10 lá cho người đi đầu.
Người đi đầu có lợi thế không?
Không đáng kể. Họ cầm thêm một lá nhưng phải đánh ra ngay, và không có cơ hội ăn ở lượt đầu. Thắng thua vẫn nằm ở cách xây phỏm và bỏ bài.
Chia nhầm số lá thì xử lý thế nào?
Ở bàn giấy, thông thường cả bàn thống nhất chia lại từ đầu. Trên sảnh trực tuyến thì hệ thống tự chia nên không có chuyện này.
Phỏm tối đa bao nhiêu người chơi?
Bốn người. Nhiều hơn thì nọc không đủ cho bốn vòng bốc. Muốn học từ luật tới cách đánh, bạn đọc bài hướng dẫn chơi Phỏm cho người mới.
Kết Luận
Tóm lại, Phỏm dùng bộ 52 lá, mỗi người 9 cây, người đi đầu 10 cây và đánh ra lá mở màn, phần còn lại làm nọc, rồi cả bàn đi bốn vòng tới lá chốt, hạ bài và gửi bài. Nắm chắc mấy con số này, ván đầu của bạn sẽ không rối như ván đầu của tôi. Để xem thêm các bài từ luật tới mẹo, ghé trang tổng hợp về Phỏm. Chúc bạn chơi vui, chơi tỉnh táo tại những sảnh game bài đổi thưởng rõ ràng.